الفيض الكاشاني

16

راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى )

تيرى به سويت شليك مىكند و با شب و روزش رشتهء عمرت را قطع مىكند تا تمام رشته‌هاى ريسمان عمرت پاره شود ( بميرى ) . پس چگونه ممكن است با گذشتن سريع شبها و روزها بدنت سالم بماند ؟ اگر نقصانى كه روزها در تو پديد مىآورند برايت آشكار شود از هر روزى كه بر تو مىآيد وحشت خواهى كرد و گذشت ساعتها بر تو گران مىآيد ؛ ولى تدبير خدا بالاتر از عبرت‌گيرى است ، و با غفلت و فراموشى از گرفتاريهاى دنياست كه آدمى مزهء لذّتهاى دنيا را مىچشد با اين كه خداى حكيم آن را تلختر از حنظل خلق كرده است . توصيف كنندگان از وصف عيبهاى دنيا از روى كارهاى ظاهرى آن عاجزند ، و شگفتيهايى كه دنيا پديد مىآورد بيشتر از آن است كه واعظ بر آن احاطه يابد ، پس از خدا مىخواهيم كه ما را به حقيقت هدايت فرمايد . يكى از حكيمان در توصيف دنيا و دوام آن مىگويد : دنياى تو همان زمانى است كه پلك چشمت را بر هم مىنهى ، زيرا زمانى را كه گذشته است نمىتوانى به دست بياورى و زمانى كه نيامده است از آن آگاه نيستى ؛ و روزگار روزى است كه به كام توست و شب آن روز گرفتار مصيبت مىشوى و در ساعتى از آن گرسنه مىمانى و رويدادهاى آن با كاستى و دگرگونى پياپى بر انسان مىگذرد . روزگار مأمور است كه اجتماعات را بپراكند و از بين ببرد و دولتها را زير و رو كند ، در حالى كه آرزو دراز ، و عمر كوتاه است و تمام كارها در دست خداست . يكى از حكيمان در خطابه‌اش گفت : اى مردم شما براى كارى آفريده شده‌ايد كه اگر آن را تصديق كنيد نادانيد و اگر تكذيب كنيد نابود مىشويد . محمد بن حسين گفت : خردمندان و دانشمندان و عارفان و اديبان چون دريافتند كه خداوند دنيا را خوار ساخته است ، و آن را براى اولياى خود نپسنديده و در نزد خدا كوچك و بىمقدار است ، و دانستند كه رسول خدا ( ص ) در دنيا زهد ورزيد و ياران خود را از بلاى دنيا بر حذر داشت و فرمود : « از دنيا عادلانه بخوريد و مقدار زايد آن را پيش